True
Kook.TV - TV kijken via internet, de beste Kook tv-programma's bij elkaar! Nederland.FM   Nederland.TV   Contact   Privacy & Cookies  

De kennis van nu - Alle afleveringen
De kennis van nu
De Kennis van Nu: Geboren renners

De Franse sportwetenschapper Guillaume Millet onderzoekt waarom vrouwen minder last lijken te hebben van 'neuromuscular fatigue' dan mannen. Dat is de vermoeidheid die ontstaat na zeer intensief sporten, omdat hersenen en zenuwstelsel de spieren niet meer goed aansturen. Bij de de Ultra Trail du Mont Blanc (UTMB), een parcours van 171 km en meer dan 10.000 hoogtemeters door de bergen van Frankrijk, Italië en Zwitserland, presteren vrouwen opvallend goed.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Een betonnen misser

Videobeelden, gemaakt door de Koninklijke Marechaussee, hielpen de ramp met de betonnen parkeergarage van vliegveld Eindhoven in 2017 te onderzoeken. Forensisch onderzoek bracht zo de oorzaak aan het licht. De fout was al vijftien jaar eerder voorspeld.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Ziekmakende muggen

Entomoloog Sander Koenraadt en viroloog Gorben Pijlman van de Wageningen Universiteit infecteren alledaagse muggen met virussen. Zo ontdekken ze welke ziektes deze dieren kunnen overbrengen. De doodgewone huissteekmug bijvoorbeeld kan bij een natte lente en droge zomer het westnijlvirus verspreiden.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Het verwoeste verleden

Kunstenaar en archeoloog Theo de Feyter, die in Syrië schilderijen maakt van de straten van Damascus, de souq in Aleppo en de tempel en de gigantische triomfboog van Palmyra, is zeer geschokt door de verwoesting van al het erfgoed als gevolg van het oorlogsgeweld. Archeoloog Sada Mire bevestigt dat 'erfgoed vertelt waarom je bent wie je bent'. Directeur Ayham Al-Fakhri van het museum in Raqqa heeft tevergeefs geprobeerd de archeologische vondsten te beschermen tegen berovingen van IS. Archeoloog Olivier Nieuwenhuijse en andere Leidse onderzoekers kwamen opgravingen doen, maar veel materiaal is verdwenen. De Syrische archeoloog Khaled Hiatlih, woonachtig in Den Haag, maakt 3D-geprinte reconstructies. Dankzij nieuwe 3D-scantechnieken, ontdekt Elisabeth, kunnen in spijkerschrift geschreven teksten gelezen worden. Geo-ingenieur Dominique Ngan-Tillard toont assyriologe Caroline Waerzeggers hiermee een drieduizend jaar oude brief, verborgen in een enveloppe van klei.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Geen mug, geen malaria

Diederik Jekel bezoekt Bana, een arm dorp in Burkina Faso, waar gentechmuggen worden uitgezet in de strijd tegen malaria. De muggen en parasieten worden steeds resistenter tegen de reguliere middelen. Wetenschappers passen malariamuggen genetisch zo aan dat ze alleen nog mannetjes als nakomelingen krijgen en tenslotte uitsterven. Tegenstanders noemen zulke ingrepen gevaarlijk. Is dat terecht?



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Explosieve pakjes

Illegaal vuurwerk in een postpakket, het is niet alleen gevaarlijk als het bezorgbusje een ongeluk krijgt. Een pakketje met buitenlands knalwerk kan al door een statisch vonkje van een wollen trui ontbranden, postbezorgers en kopers lopen daardoor gevaar. De Kennis van Nu laat zien hoe een postpakketje onder een puberbed kan veranderen in een massa-explosief.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Scoren met data

Ajax-hoofdtrainer Erik ten Hag ziet data-analyse als een behulpzame ondersteuning. Zo ontdekte bewegingswetenschapper Vosse de Boode dat Nederlandse keepers het keepen verkeerd aanleren. Data-analyse kan inderdaad het verschil maken, benadrukt ook de Leidse sportdatawetenschapper Rens Meerhoff. Ook James Stout, eerste solist bij Het Nationale Ballet, ziet het belang van data-analyse. Onderzoekster Janine Stubbe ontwikkelt bij Codarts in Rotterdam een app voor dansers. Aan de TU Eindhoven wordt een plaktattoo ontwikkeld die tijdens het hardlopen zegt of je op het goede deel van je voeten landt.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Geen spek maar bonen

Elisabeth van Nimwegen en Diederik Jekel volgen de weg van plant naar bonenburger. Als vleesvervangende grondstof wordt meestal soja gebruikt, omdat daar veel eiwitten in zitten. Voor het verkrijgen daarvan moeten echter niet-duurzame processen gevolgd worden. Voor efficiëntere methoden vindt onderzoek plaats aan de Universiteit van Wageningen en bij De Vegetarische Slager van Unilever, dat evenals het Amerikaanse Beyond Meat succesvol naar de beurs is gegaan.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: In het spoor van drugsafval

Brabantse drugscriminelen gebruiken zorgwekkend vaak het riool als dumpplek voor drugsafval, toonden rioolonderzoekers voor het eerst aan. En om de drugscriminaliteit te bestrijden, startte de politie in Noord-Brabant een eigen drugslab om agenten te trainen. De Kennis van Nu kreeg exclusief toegang tot deze drugskeuken op een geheime locatie.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Wat nekt 't insect?

Elisabeth van Nimwegen en ecoloog Hans de Kroon van de Radboud Universiteit bezoeken Duitse entomologen die sinds 1989 bijhouden hoeveel insecten er rondvliegen in Duitse natuurgebieden. Ook in natuurgebied De Kaaistoep bij Tilburg hebben insectentellers de afgelopen 25 jaar het aantal insecten zien afnemen. 'Beduidend minder kevers en nachtvlinders dan twintig jaar geleden', aldus teller Paul van Wielink. Vogelecoloog Theunis Piersma maakt zich eveneens grote zorgen. Door de insectensterfte zijn er steeds minder insectenetende vogels, zoals spreeuwen en zwaluwen. Bij 25 boerenbedrijven in Gelderland werd een groot aantal gifstoffen aangetroffen. Welke gevolgen heeft dat voor het insectenbestand?



De kennis van nu
De Kennis van Nu: De ongetemde jager

Evolutiebioloog Rutger Vos toont Diederik hoe weinig de huiskat van de wilde kat verschilt. Dit in tegenstelling tot de hond, de koe en het schaap, die totaal niet lijken op hun wilde voorouders. Elisabeth is met bioloog Maarten Schrama op Schiermonnikoog, waar ongeveer vijftig verwilderde huiskatten leven. In de provincies Utrecht en Friesland mag erop gejaagd worden, maar schieten op die katten is riskant.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Het moederbrein

De Leidse hersenonderzoeker Elseline Hoekzema bewees dat de hersenen van moeders ingrijpend veranderen tijdens de zwangerschap en volgens neuro-endocrinoloog Peter Bos komen ook vaders er niet onderuit: het zorgbrein wordt geactiveerd. Pedagoog Marian Bakermans onderzoekt of er door huid-op-huidcontact meer 'knuffelhormonen' vrijkomen. Aaf Brandt Corstius, Leonie ter Braak, Sofie van den Enk en Lucas van de Meerendonk vertellen over de grote veranderingen die zij gewaar werden toen zij een kind kregen.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Het moederbrein

De Leidse hersenonderzoeker Elseline Hoekzema bewees dat de hersenen van moeders ingrijpend veranderen tijdens de zwangerschap en volgens neuro-endocrinoloog Peter Bos komen ook vaders er niet onderuit: het zorgbrein wordt geactiveerd. Pedagoog Marian Bakermans onderzoekt of er door huid-op-huidcontact meer 'knuffelhormonen' vrijkomen. Aaf Brandt Corstius, Leonie ter Braak, Sofie van den Enk en Lucas van de Meerendonk vertellen over de grote veranderingen die zij gewaar werden toen zij een kind kregen.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: De kracht van muziek

Operazanger Ambroz Bajec-Lapajne bleef zingen toen zijn hersentumor operatief verwijderd werd. Zo kon hersenschade worden voorkomen. Muziek heeft invloed op onze emoties en kan helend werken. In het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) blijkt dat vooral oudere chirurgische patiënten ervan opknappen. Professioneel zangeres Maartje de Lint wil zingen dan ook een fundamentele rol laten spelen in de zorg. Neuromusicoloog Artur Jaschke onderzoekt het positieve effect bij heel jonge patiëntjes. Elisabeth gaat met hem en een gitarist op kraamvisite.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: De waterstofbelofte

Waterstof is de nieuwe belofte. Laat auto's en bussen op dit gas rijden en er komt alleen maar fris water uit de uitlaat. De overheid zet er daarom groot op in. In het klimaatakkoord klinkt waterstof vaak als oplossing voor een beter milieu. En in het land komen nieuwe tankstations met waterstofgas, zodat de consument erop kan rijden. Maar is dit slim? Elisbeth en Diederik duiken in dit lichtste element op aarde. Ze rijden alvast met waterstofvoertuigen, proeven water uit de uitlaat en proberen te tanken. En ontdekken zo ook enkele problemen. Want waterstofgas zelf mag dan schoon zijn, hoe kom je eraan?



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Scoren met data

Ajax-hoofdtrainer Erik ten Hag ziet data-analyse als een behulpzame ondersteuning. Zo ontdekte bewegingswetenschapper Vosse de Boode dat Nederlandse keepers het keepen verkeerd aanleren. Data-analyse kan inderdaad het verschil maken, benadrukt ook De Leidse sportdata wetenschapper Rens Meerhoff. Ook James Stout, eerste solist bij Het Nationale Ballet, ziet het belang van data-analyse. Onderzoekster Janine Stubbe ontwikkelt bij Codarts in Rotterdam een app voor dansers. Aan de TU Eindhoven wordt een plaktattoo ontwikkeld die tijdens het hardlopen zegt of je op het goede deel van je voeten landt.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: De kracht van muziek

Operazanger Ambroz Bajec-Lapajne bleef zingen toen zijn hersentumor operatief verwijderd werd. Zo kon hersenschade worden voorkomen. Muziek heeft invloed op onze emoties en kan helend werken. In het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) blijkt dat vooral oudere chirurgische patiënten ervan opknappen. Professioneel zangeres Maartje de Lint wil zingen dan ook een fundamentele rol laten spelen in de zorg. Neuromusicoloog Artur Jaschke onderzoekt het positieve effect bij heel jonge patiëntjes. Elisabeth gaat met hem en een gitarist op kraamvisite.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: De waterstofbelofte

Waterstof is de nieuwe belofte. Laat auto's en bussen op dit gas rijden en er komt alleen maar fris water uit de uitlaat. De overheid zet er daarom groot op in. In het klimaatakkoord klinkt waterstof vaak als oplossing voor een beter milieu. En in het land komen nieuwe tankstations met waterstofgas, zodat de consument erop kan rijden. Maar is dit slim? Elisbeth en Diederik duiken in dit lichtste element op aarde. Ze rijden alvast met waterstofvoertuigen, proeven water uit de uitlaat en proberen te tanken. En ontdekken zo ook enkele problemen. Want waterstofgas zelf mag dan schoon zijn, hoe kom je eraan?



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Wormenpoep het zwarte goud

Wiettelers weten het allang, maar steeds meer mensen gebruiken het tegenwoordig voor hun planten: wormenpoep. Volgens sommigen veroorzaakt dit zwarte goud 'een atoombom van leven'. De Kennis van Nu onderzoekt het wetenschappelijke geheim achter dit goedje. We duiken ondergronds en onderzoeken het verborgen leven van de regenworm, die Aristoteles ooit al de darmen van de aarde noemde.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Onze pijngrens

Bijna twintig procent van de Nederlandse bevolking heeft last van chronische pijn. Vreemd genoeg is er nog niet veel bekend over hoe pijn precies werkt. Daarom startte in het voorjaar van 2017 het Groot Nationaal Onderzoek naar pijn. Op www.pijnonderzoek.nl konden en kunnen Nederlanders vragen beantwoorden over hun pijnervaringen. Onderzoekers van het Radboudumc geven in deze uitzending de uitslag van het onderzoek: hoe pijngevoelig zijn Nederlanders?



De kennis van nu
De Kennis van Nu: De zinkende stad

Dat de zeespiegel stijgt is algemeen bekend. Maar in het westelijk deel van Nederland vindt er een tegenovergestelde beweging plaats. Stad en dorp zakken langzaam in veen en klei weg. Voor wie in een huis op betonnen palen woont is er niet veel aan de hand, maar in zo'n 800.000 huizen wordt de houten fundering bedreigd door een cocktail van bacteriën, schimmels of omlaagtrekkende klei. Door verlaging van de grondwaterspiegel, lekkende riolen en andere factoren dreigen oudere huizen weg te zakken. Waar en waarom zakken de steden en hoe ernstig is dat? Kan de wetenschap helpen dit probleem aan te pakken?



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Het tweetalige brein

Elisabeth gaat met psychologe Evy Woumans in gesprek over de voordelen van tweetaligheid voor het leervermogen en geheugen. De Nijmeegse neurowetenschappers Ton Dijkstra en David Peeters vertellen over de werking van het brein bij een- en tweetaligen. Alexis Hervais-Adelman van het Max Planck Instituut onderzoekt het brein van simultaantolken.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Paniek in de menigte

We hopen het allemaal nooit mee te maken. Je staat bij een concert of station en plotseling moet je vluchten omdat er een aanslag wordt gepleegd. Veel aanslagen worden met opzet in een drukke publieke ruimte gepleegd om zoveel mogelijk slachtoffers te maken en paniek te zaaien. Hoe reageer jij? En wat doen de mensen om je heen? Hoe kom je veilig weg? De Kennis van Nu onderzoekt hoe we ons het best kunnen voorbereiden op een plotselinge panieksituatie. Onderzoekers gebruiken virtual reality om calamiteiten in menigtes na te bootsen. Zo kunnen ze zien hoe ze steden, stations en luchthavens evacuatieproof kunnen maken. Met serious games wordt onderzocht hoe individuen in de menigte reageren tijdens een ramp. Met een virtuele versie van zichzelf doet Elisabeth van Nimwegen mee aan een virtuele evacuatie. En Diederik Jekel wordt in een staat van paniek gebracht door hem onder stroom te zetten zodat hij kan voelen wat paniek is.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: De mysterieuze verdwijning van de neanderthaler

De neanderthaler wordt vaak gezien als ons domme neefje, terwijl de Homo neanderthalensis eerder een soort oer-Europeaan is. Neanderthalers leefden al zo'n 250.000 jaar geleden op ons continent en waren al aangepast aan de koude omstandigheden, lang voordat moderne mensen vanuit Afrika Europa koloniseerden. Je zou verwachten dat de neanderthalers een evolutionaire voorsprong hadden op moderne mensen. Toch zijn zij er niet meer en wij wel.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Identieke tweeling is niet identiek

Eeneiige tweelingen hebben hetzelfde DNA. Toch bepaalt DNA niet helemaal hoe je als persoon bent. Er zitten 'schakelaars'op die bepalen of genen aan of uit staan. Samen met een identieke tweeling gaan Diederik Jekel en Elisabeth van Nimwegen hier nader op in.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Zelfreparerend hart

Elk jaar krijgen ruim vierduizend Nederlanders een nieuwe hartklep, afkomstig van een rund of varken. Die kleppen groeien niet mee en slijten, dus de patiënt moet regelmatig onder het mes om de oude klep te vervangen door een nieuwe. Carlijn Bouten, hoogleraar aan de TU Eindhoven, ontwikkelde een klep van kunststof, waaraan cellen uit het bloed van de patiënt blijven plakken. Terwijl de kunststof oplost, vormen die cellen een nieuwe klep. Uiteindelijk heeft de patiënt een hartklep van zijn eigen lichaamsweefsel, die meegroeit en hopelijk zijn hele leven meegaat. De Kennis Van Nu kijkt hoe het staat met de ontwikkeling van deze nieuwe hartklep.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Illegale handel in dieren

Elisabeth en Diederik Jekel volgen het pad van een zeer zeldzame pijlgifkikker die in 2013 ontdekt werd in Brazilië. Bioloog Marinus Hoogmoed schreef er een artikel over, waarna een handelaar de kikkertjes naar Europa smokkelde en tegen hoge prijzen verkocht. Deze praktijken worden door criminele organisaties wereldwijd toegepast.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Verstoord gehoor

Als je gehoor minder wordt, blijkt het steeds lastiger om anderen nog goed te verstaan in een rumoerige omgeving. Slechthorenden vinden drukke feestjes daarom vaak zo vervelend dat ze liever wegblijven. Presentatoren Elisabeth van Nimwegen en Diederik Jekel onderzoeken wat er gebeurt als geluiden niet meer goed binnenkomen.



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Extreem weer

Hoe vangt de natuur de klappen op van extreem weer? Wetenschappelijk onderzoek dat zich richt op de impact van dit soort gebeurtenissen staat weliswaar nog in de kinderschoenen, maar de eerste bevindingen zijn opvallend. Diersoorten blijken slecht opgewassen tegen alsmaar hogere springvloeden, intensere stormen, hittegolven of zwaardere buien. Dit roept bij wetenschappers de vraag op: hoezeer is de mens zelf eigenlijk opgewassen tegen het extremere weer van de toekomst?



De kennis van nu
De Kennis van Nu: Schoonste lucht

Epidemioloog Saskia van der Zee onderzoekt de effecten van fijnstof op mensen. Elisabeth van Nimwegen spreekt haar in een van de meest vervuilde straten van Nederland. Regisseur/acteur Edwin de Vries worstelt al jaren met longklachten en strijdt voor minder luchtvervuiling. Korstmosdeskundige Laurens Sparrius laat het verschil zien tussen een gebied met schone en vervuilde lucht. Op animaties gemaakt door Joost Wesseling van het RIVM zien we het verloop van de luchtkwaliteit in de tijd. Diederik Jekel test met luchtkwaliteitsexpert Dave de Jonge het nut van een mondkapje. Uit alle metingen blijkt dat op Schiermonnikoog de schoonste lucht van Nederland te vinden is.