True
Kook.TV - TV kijken via internet, de beste Kook tv-programma's bij elkaar! Nederland.FM   Nederland.TV   Contact   Privacy & Cookies  

Kruispunt - Alle afleveringen
Kruispunt
Kruispunt: Langer doorwerken: Hoe houd je het vol?

Al veertig jaar betontimmerman in de bouw en je pensioen nog lang niet in zicht. Daar ziet de 62-jarige Hennie Ducaat enorm tegenop. Terwijl de 67-jarige docent Ina Schutman ook na haar pensioen nog met veel plezier enkele uren op school werkt. Journalist Gerhard Hormann is 58 en pakt het totaal anders aan. Al vanaf zijn 47e leeft hij extreem zuinig en lost extra af zodat hij nog dit jaar kan stoppen met werken. Er is veel te doen rondom de steeds hogere pensioenleeftijd. Bijna 75% van de Nederlandse beroepsbevolking wil eerder stoppen met werken, zeker als ze werkzaam zijn in 'zware' beroepen, zoals bouwvakker Hennie. 'De laatste jaren ga je het merken. Pas onder de douche komen mijn spieren weer enigszins tot rust en dan vroeg naar bed, anders red ik het niet. Maar het is niet alleen lichamelijk zwaar, ook de tijdsdruk om alles zo snel en dus zo goedkoop mogelijk af te krijgen is heftig. En daar bovenop het intensieve proces van het opleiden van jonge mensen.' Ook de 61-jarige Jos Berendsen, docent economie op het Metzo College in Doetinchem, wil eerder stoppen met lesgeven. 'Op mijn 21e begon ik met werken, dat is al een hele tijd. Ik geniet van leerlingen die mij persoonlijk bedanken voor de lessen, maar ik moet ook eerlijk zijn, de sleur zit er bij mij wel een beetje in. Wat wel helpt is dat ik niet meer de hele week voor de klas sta. Ik werk ook nog een dag voor de vakbond.' Lerares Jeanette Reumer is 65 jaar en gaat twee jaar eerder met pensioen. Dit is een behoorlijke financiële aderlating die ze gedeeltelijk kan opvangen door haar eigen bedrijfje. Volgens Gerhard Hormann hoeft niet iedereen te werken tot aan zijn pensioenleeftijd. 'Stoppen met werken heb je zelf in de hand. Dit geldt vooral voor de twee- of anderhalfverdieners. Maar daardoor moet je wel je levensstijl aanpassen en veel geld opzijzetten.' Er komen ervaringsdeskundigen aan het woord die elk een eigen kijk op hun pensioenleeftijd hebben.



Kruispunt
Kruispunt: Onbekende oorlogsverhalen

We denken de oorlog te kennen maar intussen duiken er, ook 75 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog, nog altijd nieuwe verhalen op. Nog altijd worden er in archieven of in koffers op zolders documenten gevonden die het begin zijn van nieuwe verhalen. Er is nog zoveel niet verteld. Aan het begin van het herdenkingsjaar 75 jaar vrijheid, in dit programma aandacht voor onbekende oorlogsverhalen. De Tielcase is een van die verhalen. In Tiel en Wamel werd eind 1944 een aantal mannen opgepakt. Minstens zeven van hen zijn spoorloos verdwenen. Deze verdwijningen stonden na de oorlog bij justitie te boek als de Tielcase. Een van de mannen was de grootvader van Jan Rijnders (66). Rijnders zoekt al jarenlang naar de ware toedracht van wat er met zijn opa en de andere mannen is gebeurd Of hij er ooit achter zal kunnen komen is de grote vraag. Maar opgeven doet hij niet: 'Ik wil mijn opa de begrafenis geven die hij nooit gehad heeft. Ik wil dat de cirkel rondkomt.' En dan is er het bijzondere levensverhaal van Mientje Proost. In 1942 wordt ze als meisje van 20 door het verzet gevraagd koeriersdiensten te gaan uitvoeren. Ze aarzelt geen moment, een keuze die haar leven zal bepalen. Een jaar later wordt haar verzetsgroep verraden en Mientje belandt in het Oranjehotel in Scheveningen waar ze zeven maanden in eenzame opsluiting doorbrengt. Daarna moet ze naar de strafgevangenis in Haaren en uiteindelijk wordt ze via Kamp Vught naar Ravensbrück en later Dachau getransporteerd. Steeds probeert ze zich te verzetten tegen de Duitsers en komt ze op voor haar medegevangen. Duizend gevaren kwam ze te boven, de onverzettelijke Mientje Proost. Ze is 93 jaar geworden. Haar dochter Marlies Hooyschuur vertelt hoe ze op haar sterfbed nog de boodschap meegaf dat 'het verhaal', doorgegeven moest worden. Haar memoires eindigen met de hoop dat de jeugd ervan doordrongen zal zijn dat velen 'hun hoogste goed gaven' voor de vrijheid. 'Laat hun offers niet voor niets zijn geweest.'



Kruispunt
Kruispunt

'De zin van het bestaan is te vinden in de ogen van de hulpvragende ander', aldus psychiater Dirk de Wachter. 'De lastigheid is in het leven af en toe daar, dat is niet te vermijden. Maar als we dan samen zijn met een geliefde, die ons kan bijstaan en die wij kunnen bijstaan, dan is dat ook mooi. De mooiste liefdevolheid tussen mensen toont zich in lastige dagen.' Een opmerkelijke boodschap in deze tijd waarin perfectie en autonomie de norm zijn en tegelijkertijd eenzaamheid hoogtij viert. De Vlaming stelt daar tegenover dat liefde en verbondenheid juist bij tegenslag en tekort ontstaan. Hij zet vraagtekens bij de tendens dat, zeker op social media, alles altijd maar 'leuk' moet zijn en trekt met die boodschap bomvolle zalen. De Wachter is behalve psychiater en universitair docent ook schrijver van verschillende goedlopende boeken, zoals Borderline Times. In Vlaanderen is hij een ware volksheld en ook in Nederland rijst zijn ster. Onlangs sprak hij over het thema 'geluk' in de Jacobikerk in Utrecht. Het leidde tot de ongewone aanblik van een stampvolle kerk met veel jongeren in het publiek. Zij luisterden gretig naar deze man die ondanks hemzelf weleens wordt aangeduid als 'de profeet van de lastigheid'. Kruispunt was erbij en sprak later uitgebreid met de welbespraakte Vlaming bij hem thuis in Antwerpen. De Wachter signaleert in onze maatschappij een onwil om verdriet en problemen als normale verschijnselen onder ogen te zien. Hij pleit ervoor elkaar meer tot steun te zijn en alledaagse ongelukkigheid niet langer onder te brengen bij de therapeut. 'Verdriet is geen psychiatrische afwijking.' De populaire psychiater waarschuwt voor de oppervlakkigheid van de huidige beeldcultuur. 'We moeten opletten dat we de taal niet zouden verwaarlozen en alleen nog beeld zouden zijn. Verdriet heeft woorden nodig, heeft vertelling nodig, heeft erkenning nodig, in een wezenlijke ontmoeting waarin geluisterd kan worden, niet alleen door een smiley die huilt of lacht.'



Kruispunt
Kruispunt: Zoeken naar thuis; elf weeskinderen

In een klap je beide ouders verliezen, de nachtmerrie voor elk kind. Het overkwam Thea Lamers (62) en haar tien broers en zussen, vijftig jaar geleden. Pas nu kan ze er goed over praten en schreef ze een boek over haar leven. Sinds haar boek is uitgekomen lijkt het gezin zich langzaam weer te verenigen als een echt gezin. Het maakt Thea intens gelukkig. Een frontale botsing met een vrachtwagen zet het hele leven van het gezin Lamers op de kop. Thea is 12 jaar als ze in een klap wees is. Ze woont met haar broers en zussen, die tussen de 3 en 15 jaar oud zijn, in een piepklein huisje in het Limburgse dorp Afferden. Dat ze niet in dat huis kunnen blijven wonen is duidelijk. De kinderen van het gezin gaan naar kindertehuis Bethanië. Ze vertrekken per bus, alle moeders uit het dorp zwaaiden ze met tranen in de ogen uit. Het ongeluk, het verdriet van de kinderen laten diepe wonden achter. Oud-gezinsverzorgster Lenie Botden krijgt net na de dood van de ouders de onmogelijke taak de elf weeskinderen op te vangen. Samen met Thea en haar dochter Laura gaat ze na vijftig jaar terug naar het ouderlijk huis. Thea en Laura gaan diezelfde dag ook nog terug naar het kindertehuis waar Thea vijf zware jaren doorbracht. Ze mogen zelfs in het huis kijken waar alle broers en zussen woonden. Het ongeluk heeft niet alleen op het gezin Lamers enorme invloed, ook de bewoners uit het dorp hebben zich altijd afgevraagd wat er terecht is gekomen van de kinderen. Mevrouw Heijligers was een buurvrouw van de familie en kan zich de dag dat de kinderen uit het dorp vertrokken nog tot in detail herinneren. Samen met Willie, de broer van Thea, haalt zij herinneringen op. Willie weet niet meer wat hij voelde die beladen dag, hij heeft bijna alles verdrongen. De grootste wens van Thea is om weer samen een gezin te vormen en dat lijkt te lukken. Thea: 'Ik heb veel van mijn broers en zussen weer gesproken en bijna iedereen komt naar de reünie die mijn neef organiseert. Het is of mijn ouders weer bij ons zijn.'



Kruispunt
Kruispunt: Pater Frans leeft verder, vijf jaar na de moord op hem

Het verhaal van pater Frans van der Lugt. Hij werd vijf jaar geleden vermoord in het Syrische Homs. Hij kwam op voor de waardigheid van burgers die slachtoffer zijn van oorlog. Hij getuigde van liefde die groter is dan zelfbehoud en hij sloeg bruggen tussen mensen. Hij liet daarmee zien dat je zelfs in een oorlog mensen kunt verbinden met elkaar, als je gedragen wordt door de liefde. Pater Frans was een bruggenbouwer, zo leeft hij voort. Pater Jan Stuyt, secretaris van de jezuïeten in Nederland en Vlaanderen, omschrijft pater Van der Lugt als volgt: 'een martelaar zoekt niet het lijden of de pijn en wil niemand kwaad doen. Een martelaar legt getuigenis af van iets dat ons gewone mensenleven overstijgt, iets dat zo belangrijk is dat het de moeite waard is daarvoor te leven en te sterven'. Dat is ook Pasen, dat Frans van der Lugt verder leeft op de plek in Homs waar hij vermoord werd. Want er wonen, bidden en werken nu vier jonge jezuïeten. Zijn werk gaat niet alleen daar in het klooster door, maar ook door de wandeltochten door heel Europa. Geweld kan de liefde niet stoppen. Oorlog kan mensen vermoorden, maar houdt de idealen en visioenen levend. Zo leeft Frans van der Lugt verder, zo koestert het gezin Van der Lugt hun broer, zo kan het ondanks de pijn en tranen Pasen worden. Want pater Frans leeft verder: bij zijn broers in al hun bescheidenheid, bij de broeders van de orde van de jezuïeten, bij de bevolking van Syrië en bij God.



Kruispunt
Kruispunt: Pater Frans leeft verder, vijf jaar na de moord op hem

Het verhaal van pater Frans van der Lugt. Hij werd vijf jaar geleden vermoord in het Syrische Homs. Hij kwam op voor de waardigheid van burgers die slachtoffer zijn van oorlog. Hij getuigde van liefde die groter is dan zelfbehoud en hij sloeg bruggen tussen mensen. Hij liet daarmee zien dat je zelfs in een oorlog mensen kunt verbinden met elkaar, als je gedragen wordt door de liefde. Pater Frans was een bruggenbouwer, zo leeft hij voort. Pater Jan Stuyt, secretaris van de jezuïeten in Nederland en Vlaanderen, omschrijft pater Van der Lugt als volgt: 'een martelaar zoekt niet het lijden of de pijn en wil niemand kwaad doen. Een martelaar legt getuigenis af van iets dat ons gewone mensenleven overstijgt, iets dat zo belangrijk is dat het de moeite waard is daarvoor te leven en te sterven'. Dat is ook Pasen, dat Frans van der Lugt verder leeft op de plek in Homs waar hij vermoord werd. Want er wonen, bidden en werken nu vier jonge jezuïeten. Zijn werk gaat niet alleen daar in het klooster door, maar ook door de wandeltochten door heel Europa. Geweld kan de liefde niet stoppen. Oorlog kan mensen vermoorden, maar houdt de idealen en visioenen levend. Zo leeft Frans van der Lugt verder, zo koestert het gezin Van der Lugt hun broer, zo kan het ondanks de pijn en tranen Pasen worden. Want pater Frans leeft verder: bij zijn broers in al hun bescheidenheid, bij de broeders van de orde van de jezuïeten, bij de bevolking van Syrië en bij God.



Kruispunt
Kruispunt: De maand van .... Robert Long

Jezus redt, Kalverliefde, Toe maar jongens... allemaal liedjes waarmee zanger Robert Long jarenlang zijn publiek wist te beroeren en bevrijden. En zijn teksten blijken nog altijd verrassend actueel. Vraag iemand welk nummer van Long hem of haar het meeste is bijgebleven en je krijgt de meest uiteenlopende titels te horen. In deze uitzending geven o.a. 3Js-zanger Jan Dulles, radiolegende Herman Stok (91) en de weduwnaar van Robert Long, Kristof Rutsaert, antwoord op die vraag. Ook de artiesten van de door Rutsaert als eerbetoon geproduceerde voorstelling 'De dag dat ik Robert Long ontmoette' vertellen hoe de zanger hun leven heeft geraakt. En ze zingen nummers over bijvoorbeeld het klimaat en vluchtelingen, die anno 2019 nog niets van hun zeggingskracht hebben verloren. Kristof noemt het nummer 'Jouw armen'. Robert schreef het speciaal voor hem, onder meer verwijzend naar de uitbundige manier waarop ze elkaar altijd begroetten. Wat beide mannen toen niet konden vermoeden is dat de in het lied door Robert geuite wens om in de armen van zijn geliefde te sterven, in 2006 'ingewilligd' zou worden. De zanger stierf in relatieve korte tijd aan de gevolgen van buikvlieskanker, zijn weduwnaar vertelt het bewogen verhaal van zijn laatste uren. Jan Dulles wordt telkens opnieuw geraakt door 'Flink zijn', een nummer dat recent nog tijdens de Voice of Holland gezongen werd door zanger Brace. Hij roemt vooral de beeldende kwaliteiten van Longs teksten. 'Daardoor raken veel liedjes je zelfs als je geen persoonlijke ervaring met het onderwerp hebt.' Herman Stok was vanaf het eerste uur, de vroege jaren zeventig, overtuigd van Robert Longs kwaliteiten. Hij noemt Long 'geniaal', 'vooral waar het zijn lyriek en zijn omgang met het Nederlands betreft'. Over Roberts schoppen tegen heilige huisjes zegt hij: 'Zijn eerste lp Vroeger of Later was weliswaar in christelijke kringen omstreden, maar werd door een zeer breed publiek juist volledig omarmd'.



Kruispunt
Kruispunt: Jong gedaan, oud geleerd

Wat kunnen de verschillende generaties van elkaar leren over de grote vragen van deze tijd? Zoals 'het klimaat' en de groeiende tweedeling tussen arm en rijk? In aanloop naar de verkiezingen op 17 maart laat Kruispunt jong en oud daarover aan het woord. Opnieuw zijn het - net als eerder in de geschiedenis - juist de jongeren die als eersten massaal de straat op gaan om hun onvrede stem te geven. Dit keer staat daarbij het klimaat centraal: jonge mensen eisen dat alles op alles wordt gezet om voor hen een veilige toekomst op een leefbare planeet te waarborgen. We gaan met scholieren naar een verzorgingshuis om het gesprek aan te gaan met de senioren die daar wonen. Waar maken de verschillende generaties zich druk over? En begrijpen ze dat van elkaar? En we volgen de scholieren naar de klimaatmars van jongeren op 14 maart. Maar ook een groeiende groep ouderen zet zich in voor een duurzame wereld. Een groot aantal van hen is verenigd in de beweging 'Grootouders voor het klimaat'. Ze ervaren een soort ongerustheid bij de vraag of hun kleinkinderen wel een veilige toekomst tegemoet gaan. Schrijver en oud-politicus Jan Terlouw is één van hen. In De Wereld Draait Door hield hij een hartstochtelijk pleidooi voor het zuinig omgaan met de aarde. 'Ik heb een prachtig leven gehad, ik wil dat jullie dat ook hebben', hield hij de kijkende jongeren voor. Zijn kleinzoon Dirk Faber (28) is zelf ook veel bezig met het thema duurzaamheid. Maar naar eigen zeggen staat hij er toch iets egoïstischer in dan zijn opa: 'Ik vlieg wel een paar keer per jaar naar een verre bestemming, ondanks dat dit slecht is voor het milieu'. Bij het klimaatprotest ontmoeten we ook Ima Algra. Zij heeft in 6 vwo samen met een klasgenoot de documentaire Keep it Cool gemaakt over de vraag wat zij zelf kunnen doen tegen de opwarming van de aarde. Met haar oma (84) blikt ze terug op de tijd dat haar oma, net als Ima nu, 18 was.



Kruispunt
Kruispunt: Scheiden en je (klein)kind niet mogen zien

Tot Steffie (59) acht jaar geleden scheidde had ze een goede verstandhouding met haar dochter. Sinds haar scheiding ziet ze haar dochter en kleinkinderen niet meer. Of ze gelukkig en gezond zijn, weet ze niet. Steffie is ervan overtuigd dat grootouders veel toegevoegde waarde hebben aan de ontwikkeling van een kind. Sandra (49) mag na haar scheiding haar drie kinderen niet meer zien. In één klap kan ze geen moeder meer zijn. Sandra pleit voor een 'Scheidingsloket' in een gemeente, waar net gescheiden ouders met al hun vragen terecht kunnen. Zo kan voorkomen worden dat kinderen uiteindelijk de dupe worden. De boodschap die kindbehartiger Marieke Lips uitdraagt is dat ieder kind het verdient om zo lang mogelijk kind te zijn. Zij denkt dat praten met kinderen zoveel meer vraagt dan even een gesprek of even een brief naar de rechter. Ook SP-Tweede Kamerlid Van Nispen vindt dat een kind niet vervreemd moet raken van één van zijn ouders. In de loop van de jaren is steeds duidelijker geworden dat het belang van het kind tijdens de scheiding centraal moet staan. Want zijn zij uiteindelijk niet het meest de dupe van zogenaamde vechtscheidingen?



Kruispunt
Kruispunt: De maand van de waarheid in Rome

Gaat het paus Franciscus lukken om het seksueel misbruik in de kerk te bestrijden? Deze week was hij in Rome met de voorzitters van alle bisschoppenconferenties in vergadering over juist dit onderwerp. Door vriend en vijand wordt het gezien als de kwestie die hem kan maken of breken. Mogelijk biedt de Nederlandse aanpak uitkomst. Het is het uur van de waarheid voor de paus. In Rome doet hij een ultieme poging om de rooms-katholieke kerk weer geloofwaardig te maken in haar aanpak van seksueel misbruik. Wilfred Kemp spreekt zowel in Italië als in de Lage Landen met betrokkenen. Hij peilt hoe kenners van kerk en Vaticaan de situatie inschatten. En natuurlijk volgt hij de vorderingen van de verzamelde bisschoppen. Maar hij staat ook stil bij het leed dat achter deze Romeinse top schuilgaat. Hij spreekt met Nel van der Loos, die jarenlang vertrouwenspersoon was van het Meldpunt Seksueel Misbruik RKK. Die onafhankelijke organisatie voor hulpverlening, klachtenbehandeling en compensatie werd in 2011 op advies van de Commissie Deetman in het leven geroepen. Van der Loos ging bij de slachtoffers die zich hadden gemeld op bezoek en bracht hun, vaak huiveringwekkende, verhalen in kaart. Daarna begeleidde ze hen, dikwijls tot en met de behandeling van hun klacht. Slachtoffer Cor Born is één van de talrijke mannen die als kind werden misbruikt in instellingen van de Broeders van Maastricht. Hij vertelt over de lange weg die hij heeft moeten gaan naar openheid, erkenning en schadeloosstelling. Uiteindelijk was het vooral de persoonlijke spijtbetuiging door de huidige Provinciale Overste van de Broeders, die heeft gemaakt dat hij een streep onder het verleden kon zetten. Zal de Wereldkerk net als de rooms-katholieke kerk in Nederland bereid blijken om dit dossier over te dragen aan een onafhankelijke externe instantie? En zullen slachtoffers wereldwijd zich uiteindelijk op eenzelfde manier gehoord voelen als Cor Born?



Kruispunt
Kruispunt: Om die liefde gaat het (2/2)

De ziekte Alzheimer heeft een steeds grotere invloed op het leven van voormalig dominee Pieter van den Beukel en zijn vrouw Barbara die met veel liefde voor hem zorgt. Pieter zegt zelf over zijn ziekte: 'Alzheimer, ken je dat? Het is niet echt een sympathiek figuur'. 'Ik word er gek van..., ik weet niet meer wat ik moet. Ik kan het niet. Ik ben het niet'. En Barbara zegt: 'Als iemand vraagt hoe het gaat, zeg ik heel eerlijk: het is heel moeilijk.' Afscheid en herinnering. Na de onverwachte dood van haar man Pieter blikt Barbara, met het geloof als baken, terug op deze confronterende periode en droomt over de tijd dat alles nog goed was. 'Wie was hij voor mij?' 'Eigenlijk zoals ik hem gekend heb in de goede tijd. Dat andere zakt gewoon op de een of andere manier weg'. Ook kijkt zij voorzichtig vooruit naar de naderende hereniging. Een bijzonder intiem en ontroerend portret van een huwelijk in zijn meest kwetsbare jaren, waarin man en vrouw ondanks de ziekte Alzheimer liefdevol met elkaar omgaan. De film is gemaakt door hun zoon, filmer en fotograaf Jaap den Beukel. Hij legde het leven van zijn ouders vanaf 2011 van nabij vast.



Kruispunt
Kruispunt: Om die liefde gaat het (1/2)

Een indringend portret van voormalig dominee Pieter van den Beukel en zijn vrouw Barbara, gemaakt nadat bij hem in 2009 Alzheimer is geconstateerd. Hun zoon, filmer Jaap van den Beukel, legt vanaf 2011 het leven van zijn ouders met de camera vast. Hun liefde is tot het einde onverminderd groot. Ondanks Alzheimer liefdevolle relatie. Openhartig en met humor portretteert hij zijn ouders Pieter en Barbara, die hem in al hun kwetsbaarheid heel dichtbij laten komen. Zelfs nu deze voormalige dominee zijn gedachten niet meer kan ordenen, blijft hij een liefdevolle en attente man voor zijn vrouw. Met audio-opnames van preken uit het verleden horen we hoe hij zijn gemeente destijds inspireerde en komen we dichter bij de sterke en sociaal bewogen dominee die Pieter was. Zijn groeiende verwarring vraagt om steeds meer zorg van zijn vrouw Barbara. Pieter zegt zelf over zijn ziekte : 'Ik ben toch móe. En wat er toch allemaal in mijn hóófd zit?' De arts van zijn vader richt zich tot de filmer Jaap van den Beukel: 'Uw vader heeft altijd beelden opgeroepen met woorden, dat was zijn professie. Het is dramatisch om te zien hoe dat 'm nu juist ontnomen wordt.'



Kruispunt
Kruispunt: Het zwijgen van de familie Hond

'Realiseer je je eigenlijk wel dat jouw opa en oom zijn omgekomen in Auschwitz?' Iris Hond vraagt het haar 64-jarige vader Steven terwijl ze samen in de auto op weg zijn naar Polen. 'Wat ik me realiseer is dat wij de enigen van de familie Hond zijn die een retourtje Auschwitz krijgen', zegt Steven lachend. We maken de emotionele reis naar Auschwitz van de internationaal bekende pianiste Iris Hond (31) en haar vader Steven Hond mee. We zien hoe ze de confrontatie met hun joodse familiegeschiedenis en met elkaar aangaan. Zal het zwijgen van de familie Hond worden doorbroken? Iris maakt de reis met haar vader aan de vooravond van een nieuwe theatertour. De pianiste kreeg bovendien de prestigieuze opdracht om muziek te schrijven voor de wereldpremière van The Pianist. Een Amerikaanse theaterproductie voor Broadway over het oorlogsverhaal van een joodse pianist. Des te meer reden voor Iris om haar eigen familiegeschiedenis uit te zoeken. Voor Iris is het doel van de reis de relatie met haar vader te verbeteren en bespreekbaar te maken wat haar vader vooral probeert te negeren: zijn joodse achtergrond en de wonden die de Tweede Wereldoorlog in haar eigen familie heeft aangebracht. Haar opa, Salomon Hond, overleefde de oorlog door onder te duiken, maar verloor zijn hele familie in de Duitse concentratiekampen. Iris voelt haar hele leven intuïtief al aan dat er niet over de oorlog gesproken mag worden. Juist daardoor houdt dat verleden de familie Hond nu al drie generaties in zijn greep. Steven: 'Mijn vader maakte altijd hetzelfde afwerende gebaar als we vroegen naar de oorlog. Dat betekende geen vragen stellen, dus ik wist helemaal niks.' De impact daarvan is groot, ook voor Iris. Zolang ze zich kan herinneren heeft ze nachtmerries: 'Als klein meisje droomde ik meerdere malen per week over de oorlog, ze haalden mijn familie weg en ik bleef achter. Ik durfde daardoor niet meer te slapen.'



Kruispunt
Kruispunt: Sinterklaas en de magie van het geven

De magie van het sinterklaasfeest verschuift in de loop van een mensenleven als het goed is van krijgen naar geven. Toch? Ook bij de heilige Nicolaas van Myra zelf, wiens goed voorbeeld wij in december volgen, draait het immers veel meer om geven dan om ontvangen. Het kinderlijke verlangen naar het krijgen van cadeaus maakt plaats voor het volwassen streven om het juiste presentje voor de ander te vinden. Of is dat niet zo? Zijn we door de commercialisering van het feest inmiddels allemaal ten prooi gevallen aan een bovenmatig verlangen naar hebben en krijgen? Zijn we gevangen in een kinderlijk 'what's in it for me' of kunnen we de echte Sint Nicolaas in onszelf nog terugvinden? En wat is dan de magie van het geven? Kruispunt gaat, op zoek naar antwoorden, te rade bij Erik van Muiswinkel, voormalig Hoofdpiet van Nederland en toekomstig Hulpsinterklaas van Amsterdam. Kleine Erik leerde als Pietje al jong over de schoonheid van het geven, naast zijn vader Freek van Muiswinkel die in Haarlem jaarlijks in vol ornaat rondreed op een schimmel. Ook theaterartiest en Sesamstraat-veteraan Hakim Traïdia laat zijn licht schijnen op 'het sprookje' van de originele Sinterklaas. Als geboren Algerijn maakte Hakim pas kennis met de Sint toen hij in Parijs door een Nederlandse au pair gevraagd werd om voor Piet te spelen. Zijn eigen verhaal is eenduidig: 'Ik geef veel meer dan ik krijg'. Schrijfster Beitske Bouwman benadrukt dat de bisschop van Myra na zijn dood op 6 december in de 4e eeuw juist heilig is verklaard vanwege zijn goede en gulle daden. Zij pleit voor geeflijstjes in plaats van verlanglijstjes. Kruispunt is bovendien bij de sinterklaasintocht in Montfoort en de held van de dag daar weet het zeker: geven aan elkaar is geven om elkaar, een belangeloze investering in vriendschap en verbondenheid. 'De Sint die dát kan geven, zit in ieder van ons', aldus de man die het weten kan.



Kruispunt
Kruispunt: Tastbaar verbonden - moderne relieken

'Wat ik zo bijzonder vind is hoe iets dat zo weinig waarde heeft, toch zo betekenisvol kan zijn.' Ineke kijkt vertederd naar de het kleine geplastificeerde stukje papier dat al jaren in haar portemonnee zit. 'Dat kinderlijke vertrouwen in deze tekening. Het heeft me door de moeilijkste periodes in mijn leven heen geholpen.' We staan we stil bij moderne relieken: betekenisvolle voorwerpen die de bezitters ervan kracht, troost of simpelweg een heel warm gevoel geven. Doordat ze verwijzen naar een dierbaar overleden familielid, een geliefde verre plaats of een gebeurtenis die iemand altijd is bijgebleven. Of naar een teckel. Albert en Ina wilden de as van hun te vroeg geboren zoontje Nick graag een blijvende plek dichtbij henzelf geven. Toen Ina voor haar werk een paar weken weg was, maakte Albert voor de urn een prachtig kistje met tekeningen van de fases vreugde, rouw en acceptatie. Van verplaatsing naar de achtertuin is het nooit gekomen: Nick staat nu in een hoek van hun slaapkamer. Want het kistje is volgens Ina veel te mooi om weg te stoppen'. Helmi's hondje Tikus overleed vorig jaar op 8-jarige leeftijd. Helmi heeft de stugge haren die loskwamen als ze haar borstelde altijd verzameld en vervilt tot grote ronde ballen, elke borstelbeurt ontstond er zo één. Van die ballen reeg ze een ketting en zo ontstond een kamersieraad dat Helmi nu nog dagelijks aan haar ondeugende teckel herinnert. En dat werkt aanstekelijk: 'Als ik ernaar kijk word ik soms nog verdrietig, maar meestal juist heel erg vrolijk.' Ook Yuri met de haarlok van zijn moeder en Ingrid met het bijzondere muziekinstrument van haar Indonesische familie vertellen over de tastbare verbondenheid die zij door deze relieken ervaren. Enkele voorwerpen uit de uitzending zijn ook te zien in de expositie 'Relieken', die nog tot 3 februari in het Utrechtse Museum Catharijneconvent is te zien.



Kruispunt
Kruispunt: Wat is te vroeg

Een zeer persoonlijk verhaal van verslaggever Olaf Koelewijn. Zijn 12-jarige zoon Casper werd veel te vroeg geboren en belandde op de neonatologie-afdeling van het Isala Vrouw-kindcentrum in Zwolle. Casper is gezond en hij wil heel graag meer weten over waar hij de eerste periode van zijn leven heeft doorgebracht. Ook Olaf is na twaalf jaar benieuwd wat er in al die jaren veranderd is en neemt zijn vrouw en zoon mee om kennis te maken met deze bijzondere afdeling. Olafs zoon Casper kwam in de dertigste week van de zwangerschap ter wereld. De moderne, medische techniek geeft kinderartsen steeds meer de mogelijkheid om baby's die te vroeg worden geboren te helpen. Op dit moment wordt een baby die zich vóór de 24ste week van de zwangerschap aandient, in principe niet behandeld. In het buitenland ligt de grens lager, maar hoe ver kun je daarin gaan? Want hoe vroeger een baby wordt geboren, hoe slechter de vooruitzichten zijn zoals een leven met ernstige motorische of verstandelijke handicaps. In de reportage ontmoet Olaf ouders die in hetzelfde schuitje zitten als hij, waarbij sommige ouders minder geluk hebben dan Olaf en zijn vrouw. Ook gaat hij in gesprek met de kinderarts die Casper heeft behandeld en nog steeds in hetzelfde ziekenhuis werkt. Hij ontmoet een arts in opleiding die zelf veel te vroeg geboren is en altijd heeft geweten dat ze neonatologie wilde studeren. En hij spreekt verpleegkundigen die verantwoordelijk zijn voor de dagelijkse zorg van veel te vroeg geboren baby's die vechten voor hun leven. Een aangrijpende reportage waar verdriet en blijdschap dicht bij elkaar liggen.



Kruispunt
Kruispunt: Een steen voor een leven

Wat is het verhaal achter struikelstenen en hoe troostrijk is het om op deze manier te gedenken? De in Zwolle geboren en getogen rapper Sticks maakt voor het eerst de legging van struikelstenen mee in zijn stad. 'We gedenken op 4 mei, maar dat is meer algemeen, je hoort het te doen. Maar als de alledaagse ruis zijn tol komt opeisen en het gedenken naar de achtergrond verdwijnt, dan zijn daar de struikelstenen.' Een gesprek in Berlijn met de Duitse kunstenaar Gunter Demnig, de bedenker van de stenen, in zijn atelier en bij enkele leggingen. De broers Krammer uit Israël en de 92-jarige Bep Maazen zijn aanwezig bij de ceremonie in Zwolle. Hier worden stenen voor hun overleden dierbaren gelegd. Verhalen over het verleden, maar ook hoe het mensen samenbrengt in het heden. Inspiratie voor het struikelstenenproject vond Demnig door een tekst uit de Talmoed: Een mens is pas vergeten als zijn naam is vergeten. Met de stenen wil hij de vooral Joodse slachtoffers weer plaatsen in de buurt waar ze woonden, waar de kinderen op staat speelden en de volwassenen hun buurtpraatjes hielden. Demnig hoopt met zijn project een blijvend signaal af te geven: 'Het is opnieuw actueel om bepaalde groepen uit de samenleving tot zondebok te maken en vluchtelingen niet binnen te laten. Door de oorlog zo concreet voelbaar te maken, wordt ook het gevaar van sociale uitsluiting en intolerantie duidelijker.' Hiphopper Sticks zegt hierover: 'We kunnen doen of de geschiedenis zich niét steeds herhaalt. Het is niet overbodig om stil te staan bij wat er in het verleden is gebeurd. Wat wij nu hebben is helemaal niet vanzelfsprekend.' Van 29 oktober tot en met 11 november is de Tentoonstelling Struikelstenen - herdenken en sociale sculptuur te zien in het Atrium Den Haag, 14 november tot en met 14 december in de Stadskamer in Zwolle, 18 december tot en met 2 februari 2019 in het Holocaust Museum in Amsterdam en 6 februari tot en met 11 maart 2019 in de Bibliotheek Hilversum.



Kruispunt
Kruispunt: De maand van de Urbanuskerk

'Mijn grootste angst was dat de toren ook in de brand zou vliegen, want dan zou de bulldozer er overheen zijn gegaan, en dan was het einde verhaal geweest. Ik zou niet weten wat ik met mezelf aan zou moeten zonder de Urbanuskerk.' René Boerlage wordt emotioneel bij de gedachte alleen al, terwijl hij het roet van de zilveren godslamp afpoetst. De lamp moet en zal weer als nieuw glimmen. Maar een paar jaar hebben de parochianen van de Urbanuskerk in Amstelveen van hun prachtig gerenoveerde kerk mogen genieten. Op 15 september legde een grote brand hun kerk bijna helemaal in de as, huilend stonden de Amstelveners te kijken hoe het kerkgebouw in vlammen opging. 'Het zijn maar stenen, maar achter elke steen zit een verhaal', zegt pastoor Eugène Jongerden. Aan hem de taak om zijn parochie bij de hand te nemen en weer vooruit te kijken. Kruispunt volgde afgelopen maand de pastoor en drie heel betrokken parochianen bij hun gevecht om de kerk weer op te bouwen en hun geloof, tegen de stroom in, niet te verliezen.



Kruispunt
Kruispunt: Ontbrekend verleden

'Als je de eerste maanden van je leven in een tehuis hebt gezeten, is dat begin een zwart gat, dat alleen enigszins ingekleurd kan worden met hulp van vriendelijke vreemden, die zonder dat je het wist jouw pad als baby hebben gekruist.' Aan het woord is schrijver Stephan Sanders. Hij is één van de vele kinderen die in de vorige eeuw de eerste maanden van hun leven doorbrachten in een kindertehuis. Stephan zat in de jaren 60 in kindertehuis Sint Anna in Halfweg. Zijn biologische moeder stond hem ongezien af, nadat zij ongewenst zwanger was geworden van een man die voor Stephan altijd onbekend zou blijven. Stephan Sanders en twee andere 'kinderen van Sint Anna' vertellen hoe die start, waar zij zelf zo weinig over weten, hun verdere leven heeft beïnvloed. En zij gaan op zoek naar informatie bij hun toenmalige verzorgenden. Zo vertelt Monique Schmeiz (53) dat ze na de geboorte van haar eigen zoon een week lang gehuild heeft: 'Extreem veel kraamtranen, omdat ik toen opeens zo sterk voelde dat dit het moment was dat mijn eigen moeder mij had afgestaan'. En Bart Homan (55) was de jongste uit een gezin van twaalf. Na zijn geboorte werd zijn moeder opgenomen in een instelling. Van de maanden in Sint Anna herinnert hij zich niets. Het enige wat hij weet is dat hij de neiging heeft om zich snel hevig aan mensen te hechten. Maar daardoor heeft hij zich in zijn leven ook vaak gekwetst en in de steek gelaten gevoeld. Stephan, Bart en Monique ontmoeten alle drie een leidster of zuster die hun meer kan vertellen over de omstandigheden van hun vroegste levensmaanden, toegewijde vrouwen zoals zuster Tarcies, verzorgster Emmy Boos en toenmalig stagiare Trudy van Diepen die veel gevoel tonen voor de impact die de start in een tehuis op een kinderleven kan hebben. Voor Bart pakt de ontmoeting wel heel bijzonder uit. Omdat hij destijds het lievelingetje van verzorgster Emmy was, kan zij hem prachtige babyfoto's van hemzelf laten zien.



Kruispunt
Kruispunt: De maand van ......Fred Beekers

Het opkomen voor kwetsbare mensen loopt als een rode draad door de loopbaan van de 68-jarige Fred Beekers, oprichter van Resto VanHarte. Ook na zijn pensionering zet hij zich met veel passie in voor sociale problemen in Nederland. Op 1 juli is hij door minister Hugo De Jonge van VWS benoemd tot Kwartiermaker Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid. Beekers gaat zich concentreren op eenzame ouderen en de rol die het bedrijfsleven en zorg- en welzijnsinstelling kunnen hebben bij de bestrijding van eenzaamheid. In deze aflevering volgt Kruispunt Beekers op zijn werkplek op het ministerie in Den Haag én op werkbezoek. Zo is hij in de Beurs van Berlage, waar het Feest van de Verbinding plaatsvindt voor oudere Amsterdammers: met een dialoog en theaterdiner, met dans waarbij medewerkers van het GVB en de ABN-AMRO de ouderen bedienen. En Beekers bezoekt een kapperszaak in Rheden, die een rol speelt bij de eenzaamheid van ouderen. Eigenaresse Ellen en de 73-jarige trouwe klant Truus hebben een bijzondere band opgebouwd. Maar Beekers is ook enthousiast over een apotheek in Den Haag. Deze apotheek ziet het als haar taak om naast de juiste medicijnen te verstrekken, ook veel tijd te steken in een goede band met de vaak oudere klanten. Eenzaamheid is een groot en verdrietig probleem, van alle 75-jarigen in Nederland zegt ruim vijftig procent zich alleen te voelen. Eenzaamheid oplossen kan niemand, maar er is maar één iemand nodig om de eenzaamheid van een ander te doorbreken. Juist op plekken waar veel ouderen samenkomen is er winst te halen, volgens Beekers. Door ervoor te zorgen dat bedrijven en organisaties de handen ineen slaan komen er uitdagende activiteiten en onverwachte samenwerkingen tot stand. Tijdens de Week tegen Eenzaamheid een portret van een bevlogen man die het taboe rondom eenzaamheid wil doorbreken en bedrijven en individuele personen wil motiveren om in actie te komen.



Kruispunt
Kruispunt: Het zwijgen van de familie Hond

'Realiseer je je eigenlijk wel dat jouw opa en oom zijn omgekomen in Auschwitz'. Iris Hond vraagt het haar 64-jarige vader Steven terwijl ze samen in de auto op weg zijn naar Polen. 'Wat ik me realiseer is dat wij de enigen van de familie Hond zijn die een retourtje Auschwitz krijgen', zegt Steven lachend. We maken de emotionele reis naar Auschwitz van de internationaal bekende pianiste Iris Hond (31) en haar vader Steven Hond mee. We zien hoe ze de confrontatie met hun Joodse familiegeschiedenis en met elkaar aangaan. Zal het zwijgen van de familie Hond worden doorbroken? Iris maakt de reis met haar vader aan de vooravond van een nieuwe theatertour. De pianiste kreeg bovendien de prestigieuze opdracht om muziek te schrijven voor de wereldpremière van 'The Pianist'. Een Amerikaanse theaterproductie voor Broadway over het oorlogsverhaal van een Joodse pianist. Des te meer reden voor Iris om haar eigen familiegeschiedenis uit te zoeken. Voor Iris is het doel van de reis de relatie met haar vader te verbeteren en bespreekbaar te maken wat haar vader vooral probeert te negeren: zijn Joodse achtergrond en de wonden die de Tweede Wereldoorlog in haar eigen familie heeft aangebracht. Haar opa, Salomon Hond, overleefde de oorlog door onder te duiken maar verloor zijn hele familie in de Duitse concentratiekampen. Iris voelt haar hele leven intuïtief al aan dat er niet over de oorlog gesproken mag worden. Juist daardoor houdt dat verleden de familie Hond nu al drie generaties in zijn greep. Steven: 'Mijn vader maakte altijd hetzelfde afwerende gebaar als we vroegen naar de oorlog. Dat betekende geen vragen stellen, dus ik wist helemaal niks.' De impact daarvan is groot. Ook voor Iris. Zolang ze zich kan herinneren heeft ze nachtmerries: 'Als klein meisje droomde ik meerdere malen per week over de oorlog, ze haalden mijn familie weg en ik bleef achter. Ik durfde daardoor niet meer te slapen.'



Kruispunt
Kruispunt: Dood gewoon - 30 jaar hospicezorg

Dertig jaar geleden was de dood nog een taboe, dat ondervond huisarts Pieter Sluis aan den lijve. Hij verloor zijn zoontje aan wiegendood. Er was niemand, ook niet in de medische wereld, met wie hij over zijn emoties kon praten. Uiteindelijk vond hij antwoorden bij psychiater Elisabeth Kübler-Ross. Zij is de grote pionier op het gebied van stervensbegeleiding en ging heel gewoon met de dood om. Zij begreep dat naast de zorg, emoties en nabijheid minstens zo belangrijk zijn. Geïnspireerd door Kübler- Ross richt huisarts Sluis een hospice op, waar mensen in een huiselijke omgeving kunnen sterven. Een bijna-thuis-huis, dat drijft op de inzet van vrijwilligers, een unicum in Nederland. Dertig jaar later zijn er zo'n 150 kleinschalige hospices en de vraag neemt alleen maar toe. Liesbeth Scholten is vanaf de start verpleegkundige in het hospice in Hoorn. 'In een hospice concentreer je je veel meer op de patiënt, niet op de protocollen. Ik probeer onze gasten rust te brengen en ze de ruimte te geven zichzelf te zijn.' Opvallende ontwikkeling is dat 95 procent van de mensen die binnenkomen bij een hospice met een euthanasiewens toch besluiten hiervan af te zien. De vraag naar hospices groeit. Maar hoe kan de kleinschaligheid en nabijheid gewaarborgd blijven? Sluis: 'Hart-tot-hartzorg is een kostbaar goed. Een beweging die meer wensen- en gevoelensgericht is, mag niet verloren gaan'.



Kruispunt
Kruispunt: Pleegmoederdag

Op Moederdag worden ook pleegmoeders in het zonnetje gezet door hun pleegkinderen. Maar liefst 20.000 kinderen wonen kortere of langere tijd in een pleeggezin en er is altijd een tekort aan pleegouders. Hoewel de zorg vaak maar tijdelijk is bouwen veel pleegkinderen een band voor het leven op met hun pleegmoeder. Pleegkinderen en pleegmoeders praten over hun bijzondere relatie.



Kruispunt
Kruispunt: De maat is vol

De zomer is in aantocht en de modebladen staan weer vol met bikiniklaar-diëten en tips om slank en - voor het gemak daarmee gelijk gesteld - gezond te blijven. Het dominante schoonheidsideaal is immers nog steeds slank en strak en met name vrouwen voelen de druk om hieraan te voldoen. De mythe van het maakbare lichaam heerst en zet ons ertoe aan om obsessief met ons eigen lichaam en dat van anderen bezig te zijn, met alle frustraties van dien. Op Internationale Anti-Dieet Dag vertellen drie vrouwen hoe ze zich na een lange worsteling hebben bevrijd van hun negatieve zelfbeeld.



Kruispunt
Kruispunt: Alles voor elkaar

Een kapsalon waar ouderen een dagje zomaar verwend worden en banken die tot ontmoeting in de buurt leiden: tegen de verkilling creëert Karin Bruers projecten om mensen juist bij elkaar te brengen. In haar Tilburgse werkplaats 'Het Duivelshok' maken werknemers en vrijwilligers met uiteenlopende achtergronden samen de kant-en-klare mozaïekbanken en de doe-het-zelfpakketten voor buurtbewoners. En in de Social Salon, zoals de kapsalon wordt genoemd, laten ouderen zich een nieuwe coupe aanmeten. Karin wordt gedreven, zo blijkt ook uit haar theatershow 'Bruers haalt uit', door een groot rechtvaardigheidsgevoel, als gevolg van zelf ervaren onrecht in haar jeugd.



Kruispunt
Kruispunt: Onvoorstelbaar gelukkig

De diagnose kanker of een andere ernstige ziekte zet je bestaan volledig op de kop. Een leven vol angst, pijn en verdriet is wat nog rest. En zelfs als je wel geneest lijkt één ding zeker, vanaf het moment van het slechte nieuws kun je niet meer onbezorgd gelukkig zijn. Toch geldt dat niet voor iedereen. Verhalen van mensen die ondanks hun ziekte onvoorstelbaar gelukkig zijn.



Kruispunt
Kruispunt: Het onvergeeflijke vergeven

De bijzondere verzoening tussen een moeder en de moordenaar van haar dochter en kleinzoon. Na een jarenlange briefwisseling raken ze bevriend en kan Agnes de gruwelijke daad van Leonard vergeven. Een indrukwekkend verhaal over hoe vergeving heilzaam kan zijn, niet alleen voor degene die vergeven wordt, maar ook voor diegene die vergeving schenkt.



Kruispunt
Kruispunt: Wij zijn de Bijlmer

De meest verguisde wijk van Nederland is weer in trek. In de Bijlmer zijn de huizenprijzen in korte tijd verdubbeld en zelfs The Passion strijkt er neer. Wat verbindt mensen in een buurt met ruim 130 nationaliteiten en 150 verschillende kerkgemeenschappen? Bewoners van het eerste uur en nieuwkomers over hun passie voor de wijk.



Kruispunt
Kruispunt: De taal van de klei

Met de gemeenteraadsverkiezingen voor de deur een reportage over de verbondenheid die mensen voelen met de plek waar ze wonen, vanuit het Friese het Bildt. Een verbondenheid die in het Bildt en op andere plekken in Nederland regelmatig onder druk komt ten gevolge van gemeentelijke herindelingen, schaalvergroting en globalisering. Bewoners van de streek het Bildt springen op de bres voor het behoud van hun eigen taal en identiteit nu het Bildt na een recente herindeling niet langer een afzonderlijke gemeente is. Niet omdat ze zichzelf beter vinden, maar om te behouden wat eigen en vertrouwd is.



Kruispunt
Kruispunt: Hoop en Heibel in het Vaticaan

Ter gelegenheid van het vijfjarig jubileum van paus Franciscus maken insiders en specialisten de balans op. Wat heeft Franciscus bereikt? Met o.a. prins Jaime de Bourbon de Parme en Vaticaankenners John Allen en Christian van der Heijden.