True
Kook.TV - TV kijken via internet, de beste Kook tv-programma's bij elkaar! Nederland.FM   Nederland.TV   Contact   Privacy & Cookies  

De verwondering - Alle afleveringen
De verwondering
De Verwondering: Saskia van Meggelen

Op de morgen van Palmpasen is Saskia van Meggelen te gast. Tot voor kort was ze praeses van de Protestantse Kerk in Nederland, maar ze zag zich genoodzaakt afstand te doen van haar functie. In de periode dat ze thuis zat is ze zichzelf tegengekomen: er was teleurstelling, boosheid, verdriet en eenzaamheid. Toch heeft het haar ook iets gebracht. Ze merkt dat deze moeilijke tijd van haar een betere pastor heeft gemaakt. Van Meggelen streeft er dan ook niet langer naar de oude te worden, ze wil de nieuwe worden. Ook dat is wat haar betreft hoopvol uitzien naar Pasen.



De verwondering
De Verwondering: Heino Falcke

Deze Duitse astronoom doet onderzoek naar zwarte gaten, misschien wel de meest mysterieuze objecten in het heelal. Heino Falcke (1966) is hoogleraar aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Op 10 april 2019 is het hem, met een team van wetenschappers van over de wereld, gelukt om de eerste foto te maken van een zwart gat. Het feit dat deze foto gemaakt is werd internationaal geroemd. Heino probeert ondanks zijn positie in de wetenschap een emotioneel mens te blijven. Niet alleen het hoofd, maar ook het hart. Hij is dan ook overtuigd christen. Of wetenschap en geloof samengaan? 'Ja', zegt Heino. 'Geloof is belangrijk om het grote kader en de samenhang tussen alles te kunnen zien. Hoe ik met anderen moet omgaan, wat mijn plek hier op aarde is, daar helpt wetenschap mij niet bij.' Zijn inspiratietekst zijn de eerste verzen uit Johannes 1: 'In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het woord was God.'



De verwondering
De Verwondering: Thijs Tromp

Thijs Tromp is directeur van Reliëf, de christelijke vereniging van zorgaanbieders. Daarnaast is hij hoogleraar Diaconaat aan de Protestantse Theologische Universiteit in Amsterdam. Afgelopen najaar ging hij onderuit. Door de medicijnen die hij gebruikte vanwege chronische reuma raakte hij in een diepe depressie. Nadat het juiste medicijn was gevonden, trok de mist op. Zijn depressie heeft Tromp bepaald bij de gedachte dat trouw belangrijk is in de zorg: zijn zorgverleners kregen maar weinig respons van hun patiënt en tóch bleven zij en zorgden voor hem. Hij heeft een verdiept besef gekregen van de schoonheid en kwetsbaarheid van het leven, de vanzelfsprekendheid is er helemaal vanaf. Hij realiseert zich des te meer dat je het leven niet in beheer hebt. Mensen raken gedurende hun leven steeds meer kwijt, maar je komt daarmee wel tot de essentie: Alles komt goed. Als inspiratietekst heeft hij een citaat meegenomen van de soefi-mystica en heilige Rabi'a, waarin het gaat om God lief te hebben om God zélf, zonder bijgedachten of hoop op beloning.



De verwondering
De Verwondering: Kiet Engels

Van het dagelijkse leven van Kiet Engels is in 2016 een documentaire gemaakt: 'De kinderen van juf Kiet'. Ze geeft les aan een klas vluchtelingkinderen die de taal nog niet onder de knie hebben en vaak kampen met oorlogstrauma's. In deze documentaire leer je haar kennen als iemand die duidelijke regels geeft, maar ook omziet naar kinderen die het moeilijk hebben. Kiet is per ongeluk terecht gekomen op de plek waar ze nu is, zo ziet ze dat zelf in ieder geval. Ze heeft 'gewoon' de goede keuzes gemaakt en grijpt de dingen die op haar pad komen met beide handen aan. Kiet is opgegroeid in Indonesië en Maleisië, waar haar kijk op geloof en levensbeschouwing al is ontstaan. Ze kreeg les op een zondagschool, waar door de nonnen dood en verderf werd verkondigd. Ze had veel meer bewondering voor de mooie boeddhistische tempels, die vond ze prachtig. 'In elk geloof zit iets moois', zegt ze. De zoon van Kiet is op twaalfjarige leeftijd overleden. Door dit verlies van dichtbij mee te maken, is haar kijk op de dood veranderd: 'Als ik het proces achteraf bekijk is het ook mooi geweest. Ik heb zijn verlies niet alleen als negatief ervaren, maar ook als zinvol.'



De verwondering
De Verwondering: Madelon Bino

Madelon Bino (1960) was directeur en pastoraal werker van de Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam. Nu werkt ze als manager joodse zorg en welzijn voor Beth Shalom, een joods verzorgingshuis in Amsterdam Buitenveldert. Voor het Spielbergproject interviewde ze overlevenden van de Holocaust en sprak ze met hen over hun oorlogservaringen, waarover ze haar eigen ouders, onderduikkinderen, geen vragen durfde te stellen. Vanuit haar joodse achtergrond voelde ze een innerlijke motivatie om 'Leer je buren kennen' te starten, een project om de relatie tussen joden en niet-joden te verbeteren. Het project bestaat nu tien jaar en nog steeds gaan leerlingen van het nabijgelegen ROC met elkaar en met begeleiders vanuit de LJG in gesprek over hun (voor)oordelen over wat jodendom is en wat joden zijn. Op Internationale Vrouwendag vertelt Madelon Bino over haar grootmoeder van moederskant, die ze als haar rolmodel ziet en blikt ze vooruit naar Poerim, het feest dat gevierd wordt om te gedenken dat koningin Esther het joodse volk van de ondergang redde.



De verwondering
De Verwondering: Luc Hessel

Officieel is Luc Hessel geen priester meer, maar in zijn hart des te meer. Als oudste kind in een gezin van vier groeit hij op in een klein dorpje in West-Vlaanderen, België. Zijn vader, een Vlaamse nationalist, werd na de Tweede Wereldoorlog beschuldigd van collaboratie met de Duitsers. Hij zat twee jaar in de gevangenis en het gezin leefde in een isolement. Luc sloot zich aan bij de kapucijnen en zo begon zijn loopbaan in de katholieke kerk. De gebeurtenissen in zijn jeugd brachten hem ertoe mensen te helpen die door de kerk soms aan de kant gezet worden, zoals gescheidenen. Zijn eigenzinnigheid heeft ervoor gezorgd dat hij de kerk inmiddels achter zich heeft gelaten, maar zijn officieuse priesterschap zet hij voort. Mensen die religieuze duiding willen bij een doop of huwelijk weten Luc te vinden. 'Deze mensen willen het leven vieren. Daar help ik graag bij.'



De verwondering
De Verwondering: Benno Barnard

Schrijver en dichter Benno Barnard had geen woorden toen zijn dochter dodelijk verongelukte. In zijn boek met bewerkte dagboekaantekeningen, Zingen en creperen, blijft dan ook een bladzijde schrijnend wit. Zijn agnostische inslag weerhoudt hem niet zich in zijn verdriet gedragen te weten door de Anglicaanse liturgie: beproefde teksten en muziek die hun bestaansrecht allang hebben bewezen. Daar kunnen alle zelfverzonnen en goedbedoelde frasen niet tegenop. De tekst die Benno Barnard inspireert is het gedicht 'Denk mijn naam wanneer ik dood ben' van zijn vader Willem Barnard (Guillaume van der Graft), eenvoudig, maar verre van oppervlakkig.



De verwondering
De Verwondering: Jeroen de Vos

Via de bouw en een studie Bedrijfskunde kwam hij terecht waar hij hoort: als geestelijk verzorger in een verzorgingstehuis. Tijdens zijn studie werd Jeroen de Vos zo getrokken naar die boeken over filosofie en levensvragen, dat hij er wel iets mee moest doen. Hij las het boek 'Identiteit' van Paul Verhaeghe en dat greep hem. Ineens ging hij zich, toen 24 jaar oud, bezighouden met vragen als: 'Hoe ben ik geworden wie ik nu ben?' En 'Wat heeft mijn omgeving daarmee te maken?' Twee maanden na zijn afstuderen zat hij in de schoolbanken van de Universiteit voor Humanistiek. Nu oefent hij zich in het vak van aandacht en nabijheid. Hij wil mensen 'tevoorschijn luisteren'. En het werkt: de ouderen van het tehuis vertellen hun verhaal en voelen zich 'blijvend opgelucht'. Aanstaande zondag spreekt Annemiek met hem in het boshuisje.



De verwondering
De Verwondering: Julika Marijn

'Dat onverwoestbare in mij' is de titel van de nieuwe voorstelling van theatermaker Julika Marijn, die in het voorjaar van 2020 in première gaat. In de voorstelling kruipt Marijn in de huid van Etty Hillesum, een joodse vrouw die in Auschwitz stierf en een dagboek naliet. Ze ziet zichzelf dan ook als stemgever van krachtige vrouwen. Marijn maakte eerder het theaterstuk 'In duizend zoete armen' over Etty Hillesum en ze heeft veel aan haar te danken. Zo gaf de spiritualiteit van Etty Hillesum Julika Marijn vele inzichten die ze in haar leven kon gebruiken, ook wanneer het soms moeilijk was.



De verwondering
De Verwondering: Rob Visser

Ook al is hij een nuchtere protestant, dominee Rob Visser beschikt over een wonderlijke intuïtie. Zo is hij er bijvoorbeeld van overtuigd dat hij als jongetje van een hoge trap had kunnen vallen, maar iets zorgde ervoor dat hij veilig terecht kwam. De momenten overkomen hem, maar hij staat er ook voor open. Visser was stadsdominee in Amsterdam, maar preekte daarvoor jaren in Apeldoorn. In die plaats stak hij een kaars aan voor de veroorzaker van het Koninginnedagdrama, waar hij toen nog woonde. De tekst die hij meeneemt staat in de bijbel, in Jozua 1 : 'Wees zeer sterk en moedig, handel nauwgezet overeenkomstig de hele wet. Heb ik U niet geboden: wees sterk en moedig en sidder niet. En wordt niet verschrikt, want de Heer uw God is met u, overal waar gij gaat.'



De verwondering
De Verwondering: Anja Meulenbelt

In de ogen van de één is ze een gedreven activiste met een groot gevoel voor rechtvaardigheid, in de ogen van de ander een linkse, boze kenau. Annemiek gaat aan alle gesneden beelden voorbij en ze laat schrijfster, publiciste, politica en activiste Anja Meulenbelt (1945) zélf aan het woord. Op latere leeftijd heeft ze zich door Huub Oosterhuis laten dopen en de Ekklesia in Amsterdam is haar thuis geworden. De manier waarop haar geloof daar handen en voeten krijgt past bij de manier waarop zij in het leven staat: 'Daar denk je na over die andere wereld waar we flarden van kunnen opvangen en een glimp van kunnen zien en we vieren het ritueel van brood en wijn waarmee je belooft dat je elk teken van menselijke goedheid dat je tegenkomt ziet als een bewijs dat er een andere wereld mogelijk is.'



De verwondering
De Verwondering: Tanja Jadnanansing

Als het aan haar ligt ontvangen we ook dit jaar een douche van liefde. Uit welke bron put zij haar onverwoestbare levenskracht? De Verwondering met Tanja Jadnanansing.



De verwondering
De Verwondering: Mechteld Jansen

Hoe ziet mijn geloof er over twintig jaar uit? Die vraag stelde Mechteld Jansen zichzelf en dat leverde veel inzichten op. Volgens haar wordt het geloof gekenmerkt door de beleving van het woord 'ondanks'. Ondanks misstappen door de kerk, blijft ze geloven in die kerk, hoewel deze waarschijnlijk andere vormen gaat aannemen. Daarnaast bestaan er veel misverstanden tussen christenen en niet-gelovigen. 'Jij bent christen, dus je zult wel vooral bezig zijn met je eigen zonden', wordt er dan gedacht. Wanneer we naar elkaars levensverhaal zouden luisteren, kan deze kloof al gedicht worden, stelt Mechteld. Mechteld Jansen is rector van de Protestantse Theologische Universiteit en daarnaast hoogleraar missiologie. In deze eerste uitzending van het nieuwe jaar staan we stil bij de vraag: wat hebben we nodig?



De verwondering
De Verwondering: Diederik van Vleuten (2/2)

Onder het motto 'Last van stress? Geniet van dit kerstreces!' heeft de redactie van De Verwondering besloten het gesprek dat Annemiek met Diederik van Vleuten in de winterboshut had integraal uit te zenden. Dat leverde twee uitzendingen op. De rust, het mijmeren, de pas die Diederik op zijn plaats maakt, zullen ook nu voor troost en opluchting zorgen. Dat is wat van Vleuten wil: to teach en to touch. Wat er voor hem uiteindelijk toe blijkt te doen is compassie.



De verwondering
De Verwondering: Kerst met Diederik van Vleuten

Diederik van Vleuten is een duizendpoot vol passie en talent. Naast cabaret maakte hij soloprogramma's over Nederlands-Indië, de Eerste Wereldoorlog en de Tweede Wereldoorlog. Hij presenteerde televisieprogramma's over geschiedenis en kunst. En dit jaar verzorgde hij de 4 mei-voordracht in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Nu is het stil geworden in hem. Van Vleuten vroeg zich af wat hij nou eigenlijk stond te doen in het theater en in het leven. Op de vraag naar zijn bestemming, misschien zelfs zijn opdracht, vond hij een antwoord: voor hem is de kernwaarde to teach and to touch geworden: onderwijzen en beroeren. Maar hoe wil hij dit nieuwe inzicht op de planken gaan brengen?



De verwondering
De Verwondering: Wessel ten Boom

Toen Wessel ten Boom hoorde dat hij ongeneeslijk ziek was, begon hij met het schrijven van rondzendbrieven om dierbaren op de hoogte te houden van zijn wedervaren en van zijn gedachten over leven en dood. De toon in deze brieven zou je zowel lichtvoetig als melancholiek kunnen noemen. Ook al is hij geen predikant meer, Ten Boom staat nog steeds graag op de kansel. Hij groeide op in een domineesgezin, maar pas in zijn studententijd heeft hij tijdens de kerstnachtdienst in de Laurenskerk in Rotterdam naar eigen zeggen God zélf horen spreken. Hij ziet het als een mystieke ervaring, een moment dat de wereld stil stond en hij zich geroepen wist door God: 'Wessel, ik heb je nodig'. Het voelde alsof zijn hart binnenstebuiten werd gekeerd, alsof hij herboren werd, en hij wist: 'vanaf nu hoor ik bij God'. Wessel ten Boom is te gast op de vierde zondag van advent, de tijd die toekomst en verwachting ademt. Maar hoe kijk je daarnaar als Kerst 2019 misschien je laatste zal zijn?



De verwondering
De Verwondering: Elly Zuiderveld

Het is mooi geweest: Elly en Rikkert stoppen na vijftig jaar met optreden. Een mooie aanleiding om Elly Zuiderveld uit te nodigen in het boshuisje van Annemiek. Hoe heeft ze de afgelopen jaren van optreden en liedjes schrijven ervaren en welke lessen heeft ze geleerd? We gaan met Elly terug naar het begin. Ze neemt haar gitaar mee en zingt een lied dat ze als twintigjarige schreef: 'De Zeven Tuinen'. Als dierbare tekst neemt Elly de Bijbeltekst Lucas 6 vers 37 mee, een tekst die in de meeste moderne Bijbels niet meer in zijn geheel te vinden is. 'Laat los en u zult losgelaten worden', staat er. Het is een van de eerste teksten die Elly na haar bekering las en deze boodschap is nog steeds belangrijk voor haar.



De verwondering
De Verwondering: Paul Blokhuis

Paul Blokhuis is staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Afkomstig uit de RPF is hij na de fusie actief in de ChristenUnie. Hij heeft gemerkt dat hij met de jaren socialer en ruimdenkender is geworden. Het dogmatische is er bij hem vanaf, omdat het zorgt voor uitsluiting. En dat is het laatste wat hij wil. Dat heeft ook te maken met wat het leven op zijn pad heeft gebracht. Blokhuis' visie op homoseksualiteit veranderde toen bleek dat zijn neef Frans, zoon van zijn tweelingbroer Fred, homo is. Vroeger waren de dingen voor hem zwart-wit, nu huldigt hij het adagium dat iedereen een kans moet krijgen om mee te doen en erbij te horen. De dood van zijn jongste dochter Julia, nu bijna twee jaar geleden, heeft hem en de andere leden van het gezin zwaar getroffen. Elke dag is zij in zijn gedachten en daardoor meer aanwezig dan ooit. Haar sterven heeft zijn godsvertrouwen niet aangetast, eerder versterkt, in die zin dat het hebben van een adres voor zijn verdriet het hem gemakkelijker maakt om zijn weg te vinden in het leven en ook van het leven te kunnen genieten. Er is een tijd geweest dat Paul Blokhuis het lastig vond om ouder te worden, nu kan hij zich erover verheugen dat iedere dag hem dichter bij het weerzien met zijn dochter brengt.



De verwondering
De Verwondering: Geeske Hovingh

Op de dag dat de nachtopvang voor daklozen in Amsterdam weer open gaat, spreekt Annemiek met Geeske Hovingh. Geeske is coördinator van het Wereldhuis, een initiatief van de Protestantse Diaconie Amsterdam. In dit huis wil ze ongedocumenteerden een plek bieden waar ze thuis kunnen komen en hun zorgen los kunnen laten. Onlangs is ze, samen met andere organisaties, het initiatief AmsterDak begonnen, waarbij ze daklozen onderdak geven bij mensen thuis. Als dierbare tekst neemt Geeske het gedicht 'Gaand landschap' mee, van de joods-Duitse Hilde Domin. Volgens Geeske gaat dit gedicht over thuiskomen en je thuis vinden. Een mooi onderwerp om op deze eerste adventszondag bij stil te staan.



De verwondering
De Verwondering: Hans Stolp

Voordat met eerste advent het nieuwe kerkelijk jaar begint, wordt in protestantse kerken Eeuwigheidszondag, de laatste zondag van het kerkelijk jaar, gevierd. Het is de dag waarop we dierbaren die ons het afgelopen jaar zijn ontvallen herdenken. Pastor en auteur Hans Stolp, specialist op het gebied van esoterisch christendom, verloor nog geen jaar geleden zijn geliefde. Hij vertelt hoe wij zouden kunnen omgaan met sterven en dood. Aan het eind van iedere dag draagt hij zijn dankbaarheid op aan zijn gestorven geliefde en put daar troost uit. Dan kan het zomaar gebeuren dat de geliefde op wonderlijke wijze dichterbij komt.



De verwondering
De Verwondering: Alain Verheij

Alain Verheij houdt ervan de oude verhalen uit de Bijbel uit hun context te halen en aan het nu te koppelen. In 2018 schreef hij het boek 'God en ik', over wat wij als 21e-eeuwers kunnen leren van de Bijbel. Zijn inspiratietekst is dan ook het verhaal van Kaïn en Abel uit Genesis 4. De tweede preek die Alain ooit hield ging over dit verhaal. Zijn moeder zei achteraf: 'Je leek wel een Kaïn toen je op de kansel stond, maar toen je het gebed uitsprak was je een Abel.' Alain geeft zijn moeder gelijk. Als theoloog trekt Alain door het land om te spreken in verschillende kerken. Zelf noemt hij het een bestaan als 'voorbijganger' een bestaan dat hij heerlijk vindt.



De verwondering
De Verwondering: Fokke Obbema

'In 2017 ging ik plotseling even dood', is de eerste zin van het verhaal dat Volkskrant-journalist Fokke Obbema schreef na zijn hartstilstand. Er was bij Obbema een groot verlangen om terug te gaan naar hoe het was, maar dat lukte hem niet. Daarvoor was het te groot en te onbevattelijk: Wat stelt dit bestaan voor als het zo kwetsbaar is en het van het ene op het andere moment afgelopen kan zijn? Hij bleek nergens veilig te zijn, want in de veiligste situatie, zijn eigen bed, werd hij door de dood bezocht. Het stuk in de Volkskrant riep veel reacties op en het jaar erna besteedde hij aan een zoektocht naar de zin van ons kwetsbare leven. Hij sprak met mensen van wie hij dacht dat ze met antwoorden zouden kunnen komen, en de bundeling van deze interviews is onlangs verschenen onder de titel De zin van het leven. Eenduidige antwoorden blijken er niet te zijn, maar hij heeft inzichten gekregen die hun waarde hebben behouden. Het doet pikant aan dat de Volkskrant met Obbema's eigen verhaal en zijn interviews zingeving heeft (her)ontdekt. Fokke Obbema: 'Kennelijk moet er iets met een Volkskrantredacteur zélf gebeuren voordat er een knop om gaat. Alles wat met zingeving te maken heeft is heel lang gewoon genegeerd. Het is goed dat de krant er nu aandacht aan besteedt en het is heel slecht dat de krant dat zolang niet heeft gedaan: de bodem was gortdroog, het water is eroverheen gegaan en de planten bloeien wel!'



De verwondering
De Verwondering: Abdelkader Benali

Schrijver en theatermaker Abdelkader Benali kwam als vierjarige naar Nederland, waar een hele nieuwe wereld voor hem open ging. Voor zijn ouders was de nieuwe omgeving een bron van onzekerheid en angst, voor Abdelkader het onbekende dat ontdekt en veroverd mocht gaan worden. Hij maakte zich de Nederlandse taal zo eigen dat hij erin kon gaan wonen. Als kind van twee culturen heeft hij zijn eigen weg gevonden. Benali beschouwt zichzelf niet als een gelovige moslim, hoewel hij van mening is dat het lezen van een roman of gedicht ook als een vorm van gebed, van overgave en aanbidding gezien kan worden. Hij vindt het te gemakkelijk om op alle vragen 'God' als antwoord te geven, maar hij heeft wel de drang om achter de sluier te kijken. Wat hem betreft moet alles wat je doet geïnspireerd, bezield zijn: 'bezieling loopt als een rode draad door ons menselijk wordingsverhaal.' Na de geboorte van zijn dochter werd Abdelkader Benali winkelend in de supermarkt overvallen door het inzicht dat wij allemaal geroepen zijn om voor elkaar te zorgen. Zo ziet hij zijn werk als schrijver en theatermaker ook, want 'als je kunst maakt ben je er om het leven voor anderen mooier te maken.'



De verwondering
De Verwondering: Hinne Wagenaar

Hinne Wagenaar deed zeven jaar geleden zijn intrede als predikant in Jorwert. Hij was een van de eerste predikanten die in opdracht van de Protestantse Kerk in Nederland op een pioniersplek terecht kwamen. Al in zijn vorige gemeente Wirdum ontstond het plan voor Nijkleaster, een nieuw klooster, gericht op stilte, bezinning en verbinding. In Nijkleaster wordt gezocht naar nieuwe wegen voor geloof en spiritualiteit en naar persoonlijke, kerkelijke en maatschappelijke vernieuwing. Nu, na zeven jaar, gaat het project een nieuwe fase in: begin 2020 moet met de bouw van het daadwerkelijke klooster begonnen worden en Hinne Wagenaar verwacht dat het in 2021 klaar zal zijn. Op 28 oktober, de verjaardag van Nijkleaster, wordt Wagenaars boek Zalige eenvoud gepresenteerd, over de zaligsprekingen in Matteüs.



De verwondering
De Verwondering: Leo Blokhuis

Leo Blokhuis is een alleskunner: hij is dé muziekkenner van Nederland, presentator van het televisieprogramma Achter de Dijken, en onlangs verscheen zijn roman Blauwe Zomer. Als zoon van een dominee heeft hij jarenlang ervaren hoe het is om in een glazen huis te leven: hij leerde zijn catechisatielessen om zijn vader niet in verlegenheid te brengen. Het heeft hem blijvend beïnvloed. Hoewel hij niet meer in de kerk komt, ziet hij zichzelf nog steeds als een gelovig mens. Zijn inspiratietekst komt uit Prediker 3, een tekst die -hoe kan het anders- ook op muziek is gezet.



De verwondering
De Verwondering: Liesbeth Woertman

Van Liesbeth Woertman (1954) verscheen het boek Je bent al mooi. Ze is expert op het gebied van lichaamsbeelden in relatie tot (sociale) media en onderzocht wat deze beelden doen met de manier waarop we ons eigen lichaam ervaren. Hoewel ze alweer jaren hoogleraar psychologie is aan de Universiteit van Utrecht en een aantal keren docent van het jaar is geweest, was haar gang naar de universiteit niet vanzelfsprekend. Haar levensloop zou je turbulent kunnen noemen. 'Ik geloof niet in reïncarnatie, maar ik geloof wel dat je in je leven een aantal keren kunt reïncarneren', zegt ze zelf. Ze groeide op in een rooms-katholiek arbeidersgezin en is daarna jarenlang atheïst geweest. In alles zoekt Liesbeth Woertman al vanaf haar kindertijd naar waarachtigheid: wat is echt en wat is onecht? Met dit in haar hoofd kwam ze bij de voormalige aartsbisschop van Canterbury Rowan Williams een trouwbelofte tegen die haar diep heeft geraakt: 'je belooft je niet te verbergen en de ander te helpen zich niet te verbergen maar te groeien. Daar is het goede, daar is schoonheid, daar is God. En dat is totaal tegengesteld aan alle dingen die opgehangen zijn aan de vergankelijkheid van het uiterlijk.'



De verwondering
De Verwondering: Koen Jansen (Diggy Dex)

Een van Nederlands bekendste rappers en taalkunstenaars is Diggy Dex, alias Koen Jansen. Hij trad op in Carré, voor de nabestaanden van de slachtoffers van de MH17-ramp, en op Koningsdag. Hij schrijft al zo lang liedjes, dat het voor hem bijna is als ademen. De inspiratietekst die hij meeneemt is door hemzelf geschreven. In Alles is nu roept hij op niet te wachten op later, want 'Voor je het weet is het voorbij'. Waar komt zijn gedrevenheid vandaan om verbinding te maken en iets teweeg te brengen via tekst en muziek? En op welke manier probeert hij te groeien als mens? Koen Jansen praat over zijn ambacht en over zijn inspiratiebronnen.



De verwondering
De Verwondering: Prinses Irene

Onlangs vierde prinses Irene haar tachtigste verjaardag. Ze vertelt over belangrijke inzichten die ze in haar leven heeft opgedaan en over haar werk voor het Natuurcollege, de organisatie die de vanzelfsprekende verbondenheid van al het leven weer in het bewustzijn van mensen wil brengen.



De verwondering
De Verwondering: Dirk van der Glind

'Ben ik goed genoeg? Ben ik de moeite waard? Dat zijn de vragen die ieder mens zich stelt', zegt schrijver Dirk van de Glind, die te gast is. Als docent Levensbeschouwelijke vorming kwam hij de vragen vaak tegen bij jongeren die hoge eisen aan zichzelf stellen en soms neigen naar een burn-out. Zelf kreeg hij als kind uit een zwaar christelijk milieu mee dat 'de mens onbekwaam is tot enig goed'. Als gevoelige jongen had hij het daar moeilijk mee. Hij vond troost in muziek en in de natuur. Voor Dirk van de Glind komt het er in het leven op aan om op te staan uit wat je gevangen en klein houdt. Zijn vader gaf daarin op hoge leeftijd een onverwachts, bijzonder voorbeeld.



De verwondering
De Verwondering: Paula Irik

Als geestelijk verzorger heeft Paula Irik veel gewerkt voor en met dementerenden. Ze wordt nog steeds geraakt door de directheid van de mensen en hun taal. Het klinkt vaak als wartaal, maar als je echt goed luistert is het dat niet. Paula Irik noemt deze taal Dementees. Over deze taal verscheen onder haar redactie 'Een beetje boos mag best, dementees m/net poëzie'. Haar geloof geliefd en bedoeld te zijn, wordt in het optrekken met mensen met dementie bij haar aangeraakt: midden in de chaos, als er van alles aan barrels ligt en kapot is, licht er iets op waarvan zij voelt: hier is God bij. Maar Paula Irik wil het zeker niet mooier maken dan het is: door onze vergrijzende samenleving is dementie op weg de belangrijkste ongeneeslijke ziekte te worden in Nederland. Iedereen krijgt er wel op een of andere manier mee te maken. Het is niet voor niets dat de Wereldgezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties 21 september heeft uitgeroepen tot Wereld Alzheimer Dag.